محمد مهدى ملايرى
58
تاريخ و فرهنگ ايران ( فارسى )
در اين مرحله كه كمى بيش از ده سال به طول انجاميد توفيق بيشترى در زمينهء مطالعات مشترك فارسى - عربى نصيب گرديد و دامنهء آن گسترش بيشترى يافت . در طى مراحلى كه بر اين بحث و بررسيها گذشته بود ، هم راه و روش ادامهء اين كار تا حدّى معلوم شده و دشواريهاى آن كموبيش شناخته شده بود ، و هم در اثر نوشتههائى كه تا آن تاريخ در همين زمينهها به صورت كتاب يا رساله و مقاله به عربى يا فارسى چاپ و منتشر شده بود شمار بيشترى از علاقهمندان به تاريخ و فرهنگ اين دو زبان به چنين بحثها دل بسته بودند ، و گهگاه كسانى از اهل تحقيق هم در هردو زبان به اينگونه مسايل مىپرداختند . بدينسبب از آغاز كار آن كرسى در كنار بخش آموزشى آنكه به تدريس زبان و ادبيّات فارسى اختصاص داشت ، بخشى هم به مطالعات مشترك فارسى - عربى كه قلمرو آن زبان و ادبيّات قديم عربى و فارسى بود اختصاص يافت . در آنجا هم در تدريس زبان فارسى از همان روشى پيروى گرديد كه در دانشگاه تهران در تدريس زبان و ادبيّات معاصر عربى به كار گرفته شده بود ؛ بدين معنى كه دروس آن به صورتى تنظيم گرديد كه دانشجويان در خلال آن بتوانند به همهء آن چيزهايى كه براى شناختن وضع امروز زبان فارسى و آشنائى با همهء مظاهر زندگى امروز و گرايشهاى مختلف فكرى و عاطفى و ادبى منعكس در آن لازم است و نيز با هرآنچه به شناخت فرهنگ معاصر ايران كمك مىكند آشنا شوند . در اين زمينه علاوه بر تنظيم سلسله دروسى كه در آن دانشگاه و در ديگر دانشگاههاى آن منطقه مانند دانشگاههاى امريكائى بيروت و دانشگاه عربى بيروت و دانشگاه دمشق تدريس مىشد ، چند كتاب و رساله هم براى آشنائى عمومى با ادبيّات فارسى در چهرههاى مختلف آن به عربى تأليف و تدوين گرديد كه برخى در مجلّهء آن كرسى كه ذكرش خواهد آمد به چاپ رسيد ، و دو كتاب هم جداگانه چاپ و منتشر گرديد .